x

Sibylle van Griethuysen (1621-1699) is de eerste Nederlandse dichteres die een bundel godsdienstige poëzie uitbracht. Daarnaast verwierf ze een prominente positie in (Oost-)Friese culturele kringen, onderhield ze contact met belangrijke dichters als Constantijn Huygens en Joan Blasius en mengde ze zich bovendien in politieke conflicten. Toch is ze een grote onbekende - niet in de laatste plaats omdat haar poëzie niet makkelijk te krijgen én te begrijpen is: er is nog niets van haar heruitgegeven en bovendien zijn de meeste teksten niet erg toegankelijk geschreven.


Als startpunt van mijn onderzoek naar de mogelijkheden en beperkingen die Van Griethuysen had om te profiteren van haar schrijverschap, heb ik besloten de drempeldichten in haar tweede bundel, Spreeckende Schildery (1646), te annoteren en te publiceren. Niet alleen om aandacht voor deze dichteres te vragen, maar ook om het volgende onderzoekers makkelijker te maken. Naast een uitgebreide teksteditie staan op deze website ook de fotokopieën van de bestudeerde bundel en heb ik de contacten van Van Griethuysen letterlijk in kaart gebracht.


Wie is Sibylle van Griethuysen?


Sibylle van Griethuysen werd in 1621 geboren in het Gelderse buren, als jongste van negen kinderen in het gezin van glazenmaker Dirck Hendricksz. van Griethuysen (gest. 1655) en Anna van Osch (gest. 1657). Het gezin is Doopsgezind, maar in Hemelse troost-borne (1651) vermeldt ze dat ze zich in haar jeugd al bekeerd heeft tot de gereformeerde kerk.


Erg gehecht aan haar geboorteplaats lijkt Van Griethuysen niet geweest te zijn - ze treedt er op 1 juli 1638 in het huwelijk met de uit het Friese Ferwerd afkomstige apotheker Upke Harmenszoon Wytzama, en vestigt zich met hem achtereenvolgens in Kollum, Appingedam (vanaf 1644) en Groningen (1656). Samen krijgen ze in ieder geval twee dochters, van wie er één vroeg overlijdt. laatste woordje1


Spreeckende Schildery (1646)


Profiteerde Van Griethuysen van haar schrijverschap?

1. een uitgebreidere biografie van Van Griethuysen, waar ik mij grotendeels gebaseerd heb, is hier te vinden. Terug